Björk jako ikona pragmatycznego aktywizmu: dlaczego National Geographic umieścił artystkę na okładce

Björk została wybrana na okładkę National Geographic jako artystka, która skutecznie angażuje się w działania proekologiczne. Jej nowa strategia aktywizmu łączy sztukę z pragmatyzmem, lobbingiem i kampaniami. Działa na rzecz realnych zmian, stając się przykładem, jak popkultura może wspierać działania ekologiczne i społeczne.

Szwedzkie dziedzictwo w półcieniu. O zapomnianej wspólnocie kulturowej Szwecji i Finlandii

W noworocznym wydaniu Svenska Dagbladet (1 stycznia 2026) ukazał się tekst Stiga Strömholma, który — choć napisany spokojnym, niemal dyskretnym tonem — dotyka kwestii fundamentalnej: zaniku świadomości wspólnego dziedzictwa kulturowego Szwecji i Finlandii. Tekst zatytułowany Ett svenskt kulturarv litegrann i skymundan („Szwedzkie dziedzictwo kulturowe nieco w cieniu”) jest zarazem esejem historycznym, jak i subtelną diagnozą […]

Bezreligijna liturgia chodzenia Bonhoeffera i Różewicza w mojej nowej publikacji

Esej interpretuje motyw „odejścia” w wierszu Tadeusza Różewicza „Nauka chodzenia” w kontekście myśli Dietricha Bonhoeffera i Hannah Arendt. Autor analizuje znaczenie słowa „odszedł” w postnietzscheańskim świecie, poruszając tematy odpowiedzialności, samotności i dorosłości w obliczu „śmierci Boga”, twierdząc, że nauka chodzenia to bezreligijna liturgia.

Dlaczego humanistyka potrzebuje Nagrody Nobla?

Dzień Nobla skłania do refleksji nad brakiem Nagrody w humanistyce, która uczy empatii i zrozumienia. Wykład Noblisty Laszlo Krasznahorkaiego pokazuje, że literatura przekracza konwencjonalne ramy wiedzy. Uniwersytet Łódzki od lat nagradza humanistyczne osiągnięcia, uznając, że humanistyka zmienia społeczeństwo i powinna być doceniana jak inne dziedziny.

Muminki. Drzwi są zawsze otwarte. Z polskiej perspektywy

Moja kolejna nowa publikacja w albumie pełnym danych i wspaniałych i unikalnych ilustracji Niewidzialne dziecko i wyzwolenie, w: Muminki. Drzwi są zawsze otwarte. Z polskiej perspektywy, pod red. Marzeny Bomanowskiej, Muzeum Kinematografii w Łodzi, Łódź 2025, 227-233. The Invisible Child and Liberation, przeł. James West, in: The Moomins. The Door is Always Open. A Polish […]

Analiza Troski Ostatecznej i jej znaczenia kulturowego

Książka „Fenomen troski”, redagowana przez A. Grzegorczyk, S. Softy, E. Baum, zawiera rozdział Jarosława Płuciennika na temat Paula Tillicha „troski ostatecznej” jako formalnego pojęcia i jego implikacji w teorii kultury. Tekst jest zamieszczony na stronach 81-97 wydania przez Wydawnictwo Naukowe UAM w Poznaniu.

Moja nowa publikacja

J. Płuciennik, Immersja, afordancje i jakości metafizyczne Ingardena. W: Roczniki Humanistyczne T. LXXIII, 2025, z. 1 specjalny, 25-50. Przy okazji tej publikacji byłem w Lublinie na Jubileuszu prof. Andrzeja Tyszczyka, wybitnego fenomenologa i literaturoznawcy. Księgą pamiątkową był — signum temporis — numer specjalny Roczników Humanistycznych, w którym miałem właśnie tą publikacją swój wkład, w którym […]

Pierwsza opera w języku saamskim w Sztokholmie. „Jordens hjärta” i mit żyjącej ziemi

Na scenie Królewskiej Opery w Sztokholmie debiutuje pierwsza w historii opera w języku saamskim. „Jordens hjärta / Eatneme váibmu” to nie tylko wydarzenie artystyczne, lecz także symboliczny zwrot w relacjach Szwecji z rdzenną kulturą Sápmi. Spektakl wprowadza publiczność w świat mitu „serca ziemi” – opowieści o żywej, czującej naturze i zagubionym rytmie współczesnego człowieka.

Alumni – tajna broń uniwersytetu?

W refleksjach nad ideą uniwersytetu zwykle skupiamy się na jego wewnętrznych funkcjach: dydaktyce, badaniach, produkcji i obiegu wiedzy. Rzadziej natomiast dostrzegamy, że o sile uczelni decydują także aktorzy stojący nieco z boku – absolwenci. To oni tworzą unikatowe sieci społeczne, które w niektórych systemach akademickich urastają do rangi strategicznej „tajnej broni”. Na łamach Svenska Dagbladet […]

Kanonizacja kultury w Szwecji? Pippi jednak rządzi — choć w dziwnym czasami kontekście „latającego Jakuba”

Pippi jest, ale nie ma Abby. Jest „latający Jakub”, (zob. przepis na końcu tego tekstu) ale nie ma słynnego kwaszonego śledzia czy słynnych szwedzkich klopsików mięsnych, albo last but not least — fiki jako instytucji społecznej związanej z jedzeniem i piciem. Szwedzki kanon kultury — most czy mur?Jest! Po dwóch latach intensywnych prac specjalny komitet […]