Margareta Magnusson, szwedzka artystka, wprowadziła na światowe salony pojęcie döstädning, czyli sprzątania życia przed śmiercią. Jej bestsellerowa książka „The Gentle Art of Swedish Death Cleaning” zachęcała do uporządkowania rzeczy, aby nie obciążać przyszłych pokoleń. Jej przesłanie koncentruje się na odpowiedzialności i minimalistycznym podejściu do życia.
Kategoria: Kraje nordyckie
Kiedy policja konfiskowała kawę — szwedzka sfera publiczna w kontrze do absolutnego państwa
Z cyklu: Obserwatorium Nordyckie Jarosław Płuciennik 22 kwietnia 2026 Svenska Dagbladet opublikowała w swojej najstarszej rubryce eseistycznej — Under strecket — tekst historyka Tobiasa Osvalda z okazji 250-lecia szwedzkiej policji. Instytucja Kungliga Poliskammaren powstała 13 lutego 1776 roku w Sztokholmie. Ale najbardziej wymownym elementem tego jubileuszowego tekstu nie jest data ani reforma administracyjna — lecz […]
Król Szwecji we Lwowie. Historia, symbolika i rosyjska propaganda wobec Bernadotte’ów
17 kwietnia 2026 roku Karol XVI Gustaw, król Szwecji, odwiedził Lwów, stając się pierwszym monarchą, który przybył na Ukrainę po rosyjskiej inwazji. Jego wizyta była silnym symbolem wsparcia dla Ukrainy. Spotkanie z prezydentem Zełenskim oraz złożenie wieńca na cmentarzu wojskowym podkreśliły znaczenie tej chwili. Rosyjska propaganda próbowała manipulować obrazem spotkania, ale obserwatorzy potwierdzili serdeczny przebieg rozmowy.
Dzień pod znakiem Muminków
Dzisiaj Muminki zaistniały w moim życiu podwójnie i to w sposób zupełnie niezaplanowany.Na stronie Uniwersytetu Łódzkiego ukazał się wywiad, w którym opowiadam o kursie „Moomins as cultural phenomenon” — projekcie, który od 2023 r. prowadzimy wspólnie z doc. Pirjo Suvilehto z Uniwersytetu w Oulu w ramach sojuszu [kliknij tutaj] UNIC. To już czwarta edycja kursu, […]
Propaganda historyczna Rosji wobec Szwecji, Finlandii i Europy Środkowo-Wschodniej
Z cyklu: Obserwatorium Nordyckie W felietonie opublikowanym 12 marca 2026 r. w szwedzkim dzienniku „Svenska Dagbladet” rosyjska dziennikarka Liza Alexandrowa-Zorina opisuje, w jaki sposób rosyjska propaganda historyczna stopniowo przygotowuje społeczeństwo na możliwość konfliktu z krajami Europy Północnej, w tym ze Szwecją. Według autorki podobny mechanizm zastosowano wcześniej wobec Ukrainy.Kluczową rolę w rosyjskim dyskursie odgrywa pamięć […]
Nordyckość między wizją a koniecznością. Od Kalmaru do szerokiej Północy
Z cyklu: Obserwatorium nordyckie Nordyckość od swoich początków nie stanowiła jednolitej tożsamości ani stałego projektu politycznego. Jej rozwój przebiegał falowo, na styku koncepcji ideowych i praktycznych potrzeb, kształtowanych przez zmienną geopolitykę Europy Północnej i obszaru Morza Bałtyckiego. Historia regionu to nie linearny proces integracji, lecz sekwencja zbliżeń, przerw i redefinicji, w których jedynym względnie trwałym […]
Moja nowa muminkowa publikacja
Kolejna publikacja o Muminkach w: 2025j: J. Płuciennik, Krytyczne wędrówki z Tove Jansson wgłąb i wzwyż, „Dzieciństwo. Literatura i kultura” 7(2) 2025, 269-277. Artykuł tutaj
📣 Muminki mają teraz oficjalne znaki osobowe w języku migowym Finlandii
Stowarzyszenia niesłyszących w Finlandii wprowadziły nowe znaki dla postaci z Muminków, co ułatwi ich identyfikację w języku migowym. Inicjatywa ma na celu wsparcie osób niesłyszących, ułatwiając im dostęp do kultury Muminków. Wydarzenie promujące te znaki odbędzie się 30 stycznia w Łodzi pod patronatem Ambasady Finlandii.
Björk jako ikona pragmatycznego aktywizmu: dlaczego National Geographic umieścił artystkę na okładce
Björk została wybrana na okładkę National Geographic jako artystka, która skutecznie angażuje się w działania proekologiczne. Jej nowa strategia aktywizmu łączy sztukę z pragmatyzmem, lobbingiem i kampaniami. Działa na rzecz realnych zmian, stając się przykładem, jak popkultura może wspierać działania ekologiczne i społeczne.
Grenlandia między współczuciem a Realpolitik. Björk, Dania i kruszejący porządek świata
Opublikowany niedawno post Björk, zilustrowany mapą Grenlandii nałożoną na czerwono-białą flagę, jest jednym z najmocniejszych głosów artystycznych w nordyckiej sferze publicznej ostatnich miesięcy. Islandzka artystka nie poprzestaje na symbolicznym geście poparcia dla idei niepodległości, ale bardzo precyzyjnie wpisuje swój apel w historię kolonialnej przemocy: od utraty języka i kulturowej autonomii po dramatyczne przykłady biopolitycznej kontroli, […]
Prof. Jarosław Płuciennik 