Z cyklu: Obserwatorium Nordyckie Jarosław Płuciennik 22 kwietnia 2026 Svenska Dagbladet opublikowała w swojej najstarszej rubryce eseistycznej — Under strecket — tekst historyka Tobiasa Osvalda z okazji 250-lecia szwedzkiej policji. Instytucja Kungliga Poliskammaren powstała 13 lutego 1776 roku w Sztokholmie. Ale najbardziej wymownym elementem tego jubileuszowego tekstu nie jest data ani reforma administracyjna — lecz […]
Kategoria: Historia najnowsza
Król Szwecji we Lwowie. Historia, symbolika i rosyjska propaganda wobec Bernadotte’ów
17 kwietnia 2026 roku Karol XVI Gustaw, król Szwecji, odwiedził Lwów, stając się pierwszym monarchą, który przybył na Ukrainę po rosyjskiej inwazji. Jego wizyta była silnym symbolem wsparcia dla Ukrainy. Spotkanie z prezydentem Zełenskim oraz złożenie wieńca na cmentarzu wojskowym podkreśliły znaczenie tej chwili. Rosyjska propaganda próbowała manipulować obrazem spotkania, ale obserwatorzy potwierdzili serdeczny przebieg rozmowy.
Propaganda mesjańska czy mocarny władca? O obrazku, który Trump wolał usunąć
Z cyklu: Obserwatorium retoryki i komunikacji Kilka dni temu Donald Trump zamieścił na swojej platformie Truth Social obraz wygenerowany przez sztuczną inteligencję. (Moja sztuczna asystencja mówi, że mógł to być program o nazwie Midjourney) Przedstawiał ten obrazek wymłodniałego jego samego — Donalda Trumpa w białej szacie i „kardynalskiej” czerwonej pelerynie — kiedy dokonuje cudownego uzdrowienia […]
Propaganda historyczna Rosji wobec Szwecji, Finlandii i Europy Środkowo-Wschodniej
Z cyklu: Obserwatorium Nordyckie W felietonie opublikowanym 12 marca 2026 r. w szwedzkim dzienniku „Svenska Dagbladet” rosyjska dziennikarka Liza Alexandrowa-Zorina opisuje, w jaki sposób rosyjska propaganda historyczna stopniowo przygotowuje społeczeństwo na możliwość konfliktu z krajami Europy Północnej, w tym ze Szwecją. Według autorki podobny mechanizm zastosowano wcześniej wobec Ukrainy.Kluczową rolę w rosyjskim dyskursie odgrywa pamięć […]
Bosowie nowych technologii i projekty cywilizacyjne, które umierają po cichu
Jeff Bezos zwalniając pracowników The Washington Post, osłabił nie tylko markę, ale zniszczył istotę czwartą władzę jako filar demokracji. Zamiast inwestować w społeczną instytucję, przekierowuje zasoby na projekty o niskiej wartości poznawczej, co prowadzi do erozji dziennikarstwa jako niezależnego stróżu władzy.
Nordyckość między wizją a koniecznością. Od Kalmaru do szerokiej Północy
Z cyklu: Obserwatorium nordyckie Nordyckość od swoich początków nie stanowiła jednolitej tożsamości ani stałego projektu politycznego. Jej rozwój przebiegał falowo, na styku koncepcji ideowych i praktycznych potrzeb, kształtowanych przez zmienną geopolitykę Europy Północnej i obszaru Morza Bałtyckiego. Historia regionu to nie linearny proces integracji, lecz sekwencja zbliżeń, przerw i redefinicji, w których jedynym względnie trwałym […]
Grenlandia między współczuciem a Realpolitik. Björk, Dania i kruszejący porządek świata
Opublikowany niedawno post Björk, zilustrowany mapą Grenlandii nałożoną na czerwono-białą flagę, jest jednym z najmocniejszych głosów artystycznych w nordyckiej sferze publicznej ostatnich miesięcy. Islandzka artystka nie poprzestaje na symbolicznym geście poparcia dla idei niepodległości, ale bardzo precyzyjnie wpisuje swój apel w historię kolonialnej przemocy: od utraty języka i kulturowej autonomii po dramatyczne przykłady biopolitycznej kontroli, […]
Bezreligijna liturgia chodzenia Bonhoeffera i Różewicza w mojej nowej publikacji
Esej interpretuje motyw „odejścia” w wierszu Tadeusza Różewicza „Nauka chodzenia” w kontekście myśli Dietricha Bonhoeffera i Hannah Arendt. Autor analizuje znaczenie słowa „odszedł” w postnietzscheańskim świecie, poruszając tematy odpowiedzialności, samotności i dorosłości w obliczu „śmierci Boga”, twierdząc, że nauka chodzenia to bezreligijna liturgia.
Obserwatorium Nordyckie w Łodzi: Ragnarok Teatru Chorea
🌀 Obserwatorium Nordyckie w Łodzi – tym razem dałem się zwieść tytułowi Ragnarok. Spodziewałem się nordyckiej mitologii, a dostałem… patchworkową opowieść o współczesności, domu, ogniu i nowym początku po katastrofie.
Była muzyka, która wbijała w fotel (Stabat Mater!), były wspólnotowe gesty – nawet kanapki rozdane widzom, z których jedna uratowała mojego wiecznie głodnego nastolatka 😉 – i były wizje świata, w którym rytuały ustępują miejsca algorytmom i sztucznej inteligencji.
Czy to nowy Ragnarok – tym razem maszyn i ludzi?
Przeczytaj moją relację z Ragnaroku Teatru Chorea 👉
Finlandia 1944 – Ukraina 2025?
Z cyklu: Obserwatorium nordyckie W Dagens Nyheter Anna-Lena Laurén przypomina dzisiaj dramatyczne okoliczności zawarcia przez Finlandię rozejmu z ZSRR w 1944 roku i zestawia je z obecną sytuacją Ukrainy. Po „wojnie kontynuacyjnej” Finlandia znalazła się w sytuacji bez wyjścia: musiała zerwać sojusz z Niemcami, oddać 12% swojego terytorium (w tym Karelię i Wyborg), zapłacić gigantyczne […]
Prof. Jarosław Płuciennik 