Margareta Magnusson, szwedzka artystka, wprowadziła na światowe salony pojęcie döstädning, czyli sprzątania życia przed śmiercią. Jej bestsellerowa książka „The Gentle Art of Swedish Death Cleaning” zachęcała do uporządkowania rzeczy, aby nie obciążać przyszłych pokoleń. Jej przesłanie koncentruje się na odpowiedzialności i minimalistycznym podejściu do życia.
Kategoria: Kultura
Kiedy policja konfiskowała kawę — szwedzka sfera publiczna w kontrze do absolutnego państwa
Z cyklu: Obserwatorium Nordyckie Jarosław Płuciennik 22 kwietnia 2026 Svenska Dagbladet opublikowała w swojej najstarszej rubryce eseistycznej — Under strecket — tekst historyka Tobiasa Osvalda z okazji 250-lecia szwedzkiej policji. Instytucja Kungliga Poliskammaren powstała 13 lutego 1776 roku w Sztokholmie. Ale najbardziej wymownym elementem tego jubileuszowego tekstu nie jest data ani reforma administracyjna — lecz […]
Dzień pod znakiem Muminków
Dzisiaj Muminki zaistniały w moim życiu podwójnie i to w sposób zupełnie niezaplanowany.Na stronie Uniwersytetu Łódzkiego ukazał się wywiad, w którym opowiadam o kursie „Moomins as cultural phenomenon” — projekcie, który od 2023 r. prowadzimy wspólnie z doc. Pirjo Suvilehto z Uniwersytetu w Oulu w ramach sojuszu [kliknij tutaj] UNIC. To już czwarta edycja kursu, […]
Moja nowa muminkowa publikacja
Kolejna publikacja o Muminkach w: 2025j: J. Płuciennik, Krytyczne wędrówki z Tove Jansson wgłąb i wzwyż, „Dzieciństwo. Literatura i kultura” 7(2) 2025, 269-277. Artykuł tutaj
📣 Muminki mają teraz oficjalne znaki osobowe w języku migowym Finlandii
Stowarzyszenia niesłyszących w Finlandii wprowadziły nowe znaki dla postaci z Muminków, co ułatwi ich identyfikację w języku migowym. Inicjatywa ma na celu wsparcie osób niesłyszących, ułatwiając im dostęp do kultury Muminków. Wydarzenie promujące te znaki odbędzie się 30 stycznia w Łodzi pod patronatem Ambasady Finlandii.
Grenlandia między współczuciem a Realpolitik. Björk, Dania i kruszejący porządek świata
Opublikowany niedawno post Björk, zilustrowany mapą Grenlandii nałożoną na czerwono-białą flagę, jest jednym z najmocniejszych głosów artystycznych w nordyckiej sferze publicznej ostatnich miesięcy. Islandzka artystka nie poprzestaje na symbolicznym geście poparcia dla idei niepodległości, ale bardzo precyzyjnie wpisuje swój apel w historię kolonialnej przemocy: od utraty języka i kulturowej autonomii po dramatyczne przykłady biopolitycznej kontroli, […]
Szwedzkie dziedzictwo w półcieniu. O zapomnianej wspólnocie kulturowej Szwecji i Finlandii
W noworocznym wydaniu Svenska Dagbladet (1 stycznia 2026) ukazał się tekst Stiga Strömholma, który — choć napisany spokojnym, niemal dyskretnym tonem — dotyka kwestii fundamentalnej: zaniku świadomości wspólnego dziedzictwa kulturowego Szwecji i Finlandii. Tekst zatytułowany Ett svenskt kulturarv litegrann i skymundan („Szwedzkie dziedzictwo kulturowe nieco w cieniu”) jest zarazem esejem historycznym, jak i subtelną diagnozą […]
Bezreligijna liturgia chodzenia Bonhoeffera i Różewicza w mojej nowej publikacji
Esej interpretuje motyw „odejścia” w wierszu Tadeusza Różewicza „Nauka chodzenia” w kontekście myśli Dietricha Bonhoeffera i Hannah Arendt. Autor analizuje znaczenie słowa „odszedł” w postnietzscheańskim świecie, poruszając tematy odpowiedzialności, samotności i dorosłości w obliczu „śmierci Boga”, twierdząc, że nauka chodzenia to bezreligijna liturgia.
Duża zmiana w Szwedzkiej Akademii
Z cyklu: Obserwatorium Nordyckie Nowa era w Szwedzkiej Akademii: Ingrid Carlberg jako nowa stała sekretarzyni W grudniu 2025 r. Szwedzka Akademia stanęła u progu nowego rozdziału w swojej historii — po siedmiu latach na stanowisku przewodniczącego — formalnie „ständiga sekreterare (stałego sekretarza) z funkcją pożegnał się Mats Malm, a jego następczynią została Ingrid Carlberg — […]
Nowa publikacja Płuciennika i Szula na temat disneyizacji
Płuciennik, J., & Szul, S. (2025). Disneyizacje i disneyfikacje a produkcja kulturalna. Spojrzenie z perspektywy kulturowej historii nowoczesności. Zagadnienia Rodzajów Literackich, 68(2), 13–24. https://doi.org/10.26485/ZRL/2025/68.2/1 Nowa publikacja do znalezienia tutaj: LINK Abstrakt Ten tekst ma na celu dostarczenie syntetycznego przeglądu zjawisk Disneyizacji i Disneyfikacji w kontekście przemian zachodzących w funkcjonowaniu światów sztuki w XX i XXI wieku. Autorzy […]
Prof. Jarosław Płuciennik 