Tag: Szwecja

Döstädning na zawsze. Odeszła Margareta Magnusson (1934-2026)

Margareta Magnusson, szwedzka artystka, wprowadziła na światowe salony pojęcie döstädning, czyli sprzątania życia przed śmiercią. Jej bestsellerowa książka „The Gentle Art of Swedish Death Cleaning” zachęcała do uporządkowania rzeczy, aby nie obciążać przyszłych pokoleń. Jej przesłanie koncentruje się na odpowiedzialności i minimalistycznym podejściu do życia.

Kiedy policja konfiskowała kawę — szwedzka sfera publiczna w kontrze do absolutnego państwa

Z cyklu: Obserwatorium Nordyckie Jarosław Płuciennik 22 kwietnia 2026 Svenska Dagbladet opublikowała w swojej najstarszej rubryce eseistycznej — Under strecket — tekst historyka Tobiasa Osvalda z okazji 250-lecia szwedzkiej policji. Instytucja Kungliga Poliskammaren powstała 13 lutego 1776 roku w Sztokholmie. Ale najbardziej wymownym elementem tego jubileuszowego tekstu nie jest data ani reforma administracyjna — lecz […]

Szwedzkie dziedzictwo w półcieniu. O zapomnianej wspólnocie kulturowej Szwecji i Finlandii

W noworocznym wydaniu Svenska Dagbladet (1 stycznia 2026) ukazał się tekst Stiga Strömholma, który — choć napisany spokojnym, niemal dyskretnym tonem — dotyka kwestii fundamentalnej: zaniku świadomości wspólnego dziedzictwa kulturowego Szwecji i Finlandii. Tekst zatytułowany Ett svenskt kulturarv litegrann i skymundan („Szwedzkie dziedzictwo kulturowe nieco w cieniu”) jest zarazem esejem historycznym, jak i subtelną diagnozą […]

Muminki. Drzwi są zawsze otwarte. Z polskiej perspektywy

Moja kolejna nowa publikacja w albumie pełnym danych i wspaniałych i unikalnych ilustracji Niewidzialne dziecko i wyzwolenie, w: Muminki. Drzwi są zawsze otwarte. Z polskiej perspektywy, pod red. Marzeny Bomanowskiej, Muzeum Kinematografii w Łodzi, Łódź 2025, 227-233. The Invisible Child and Liberation, przeł. James West, in: The Moomins. The Door is Always Open. A Polish […]

Kanonizacja kultury w Szwecji? Pippi jednak rządzi — choć w dziwnym czasami kontekście „latającego Jakuba”

Pippi jest, ale nie ma Abby. Jest „latający Jakub”, (zob. przepis na końcu tego tekstu) ale nie ma słynnego kwaszonego śledzia czy słynnych szwedzkich klopsików mięsnych, albo last but not least — fiki jako instytucji społecznej związanej z jedzeniem i piciem. Szwedzki kanon kultury — most czy mur?Jest! Po dwóch latach intensywnych prac specjalny komitet […]

Demokracja i autonomia uniwersytetów w obliczu testów na obywatelstwo (przypadek testów w Szwecji i Polsce)

W Szwecji trwa spór dotyczący testu na obywatelstwo, który budzi kontrowersje w akademickich kręgach. Krytycy argumentują, że może on służyć do selekcji, a nie integracji. Dyskusja wskazuje na fundamentalne pytania o tożsamość obywatela oraz granice współczesnej demokracji, widoczne także w innych krajach.

Obserwatorium nordyckie: Polska i Donald Tusk oczami Szwedów

Fredrik Johansson w artykule dla Svenska Dagbladet przedstawia Donalda Tuska jako nowoczesnego lidera, który inspiruje Polskę do bycia przykładem dla Europy. Polska, inwestując w obronność i stabilność, obiera kierunek, gdy inne kraje zmagają się z kryzysami. Przekonania Tuska o odpowiedzialności Europy za własne bezpieczeństwo wzmacniają tę pozycję.

Szwedzki kanon kulturowy: historia, kontrowersje i przyszłość

Szwedzki rząd, we współpracy z partiami Tidö, tworzy narodowy kanon kulturowy, mający na celu definiowanie tożsamości narodowej poprzez dzieła sztuki oraz elementy społeczne. Projekt, zakończony do 31 sierpnia 2025 roku, budzi zainteresowanie i kontrowersje, z potencjalnym wpływem na edukację oraz integrację społeczną.

Muminki — Łódź — Helsinki

Miałem ostatnio zaszczyt i przywilej przedstawienia swojej koncepcji twórczości Tove Jansson, fińsko-szwedzkiej pisarki, artystki i ilustratorki na konferencji w jej rodzimej Finlandii. Wszyscy chyba w Polsce wiedzą, że stworzyła świat Doliny Muminków. Mało kto zdaje sobie w Polsce sprawę, że Łódź ma szczególny tytuł do twierdzenia, że Tove Jansson jest fragmentem jej dziedzictwa kulturalnego. Tak, […]