Kategoria: kultura nauki

Szwedzkie dziedzictwo w półcieniu. O zapomnianej wspólnocie kulturowej Szwecji i Finlandii

W noworocznym wydaniu Svenska Dagbladet (1 stycznia 2026) ukazał się tekst Stiga Strömholma, który — choć napisany spokojnym, niemal dyskretnym tonem — dotyka kwestii fundamentalnej: zaniku świadomości wspólnego dziedzictwa kulturowego Szwecji i Finlandii. Tekst zatytułowany Ett svenskt kulturarv litegrann i skymundan („Szwedzkie dziedzictwo kulturowe nieco w cieniu”) jest zarazem esejem historycznym, jak i subtelną diagnozą […]

Dlaczego humanistyka potrzebuje Nagrody Nobla?

Dzień Nobla skłania do refleksji nad brakiem Nagrody w humanistyce, która uczy empatii i zrozumienia. Wykład Noblisty Laszlo Krasznahorkaiego pokazuje, że literatura przekracza konwencjonalne ramy wiedzy. Uniwersytet Łódzki od lat nagradza humanistyczne osiągnięcia, uznając, że humanistyka zmienia społeczeństwo i powinna być doceniana jak inne dziedziny.

Demokracja i autonomia uniwersytetów w obliczu testów na obywatelstwo (przypadek testów w Szwecji i Polsce)

W Szwecji trwa spór dotyczący testu na obywatelstwo, który budzi kontrowersje w akademickich kręgach. Krytycy argumentują, że może on służyć do selekcji, a nie integracji. Dyskusja wskazuje na fundamentalne pytania o tożsamość obywatela oraz granice współczesnej demokracji, widoczne także w innych krajach.

Uniwersytet a głos różnorodności

Felieton Moa Lindqvist w „Svenska Dagbladet” omawia proces uniformizacji głosu szwedzkich uniwersytetów, które przejęły biurokratyczny język, ograniczając pluralizm i swobodną debatę. Autorka wskazuje na skutki reform edukacyjnych w Szwecji i Polsce, podkreślając, że różnorodność głosów jest kluczowa dla innowacji i krytycznego myślenia w akademickim świecie.

Harvard vs Trump: Walka o autonomię uniwersytetów

W USA toczy się konflikt między elitarnymi uniwersytetami a administracją Donalda Trumpa, która podejmuje działania zmierzające do ograniczenia niezależności akademickiej. Harvard, opierając się rządowym naciskom, grozi utratą funduszy, podczas gdy inne uczelnie, jak Columbia, również stają w obronie autonomii. Zagrożona jest przyszłość wolnej debaty i krytycznego myślenia.

Kultury dyscyplin naukowych są różne

Kultura „publikuj i nie patrz na misję” podważa podstawowe wartości szkół biznesu. A co z innymi dyscyplinami akademickimi?