Z cyklu: Obserwatorium Nordyckie W felietonie opublikowanym 12 marca 2026 r. w szwedzkim dzienniku „Svenska Dagbladet” rosyjska dziennikarka Liza Alexandrowa-Zorina opisuje, w jaki sposób rosyjska propaganda historyczna stopniowo przygotowuje społeczeństwo na możliwość konfliktu z krajami Europy Północnej, w tym ze Szwecją. Według autorki podobny mechanizm zastosowano wcześniej wobec Ukrainy.Kluczową rolę w rosyjskim dyskursie odgrywa pamięć […]
Kategoria: media
Bosowie nowych technologii i projekty cywilizacyjne, które umierają po cichu
Jeff Bezos zwalniając pracowników The Washington Post, osłabił nie tylko markę, ale zniszczył istotę czwartą władzę jako filar demokracji. Zamiast inwestować w społeczną instytucję, przekierowuje zasoby na projekty o niskiej wartości poznawczej, co prowadzi do erozji dziennikarstwa jako niezależnego stróżu władzy.
Björk jako ikona pragmatycznego aktywizmu: dlaczego National Geographic umieścił artystkę na okładce
Björk została wybrana na okładkę National Geographic jako artystka, która skutecznie angażuje się w działania proekologiczne. Jej nowa strategia aktywizmu łączy sztukę z pragmatyzmem, lobbingiem i kampaniami. Działa na rzecz realnych zmian, stając się przykładem, jak popkultura może wspierać działania ekologiczne i społeczne.
Grenlandia między współczuciem a Realpolitik. Björk, Dania i kruszejący porządek świata
Opublikowany niedawno post Björk, zilustrowany mapą Grenlandii nałożoną na czerwono-białą flagę, jest jednym z najmocniejszych głosów artystycznych w nordyckiej sferze publicznej ostatnich miesięcy. Islandzka artystka nie poprzestaje na symbolicznym geście poparcia dla idei niepodległości, ale bardzo precyzyjnie wpisuje swój apel w historię kolonialnej przemocy: od utraty języka i kulturowej autonomii po dramatyczne przykłady biopolitycznej kontroli, […]
Nowa publikacja Płuciennika i Szula na temat disneyizacji
Płuciennik, J., & Szul, S. (2025). Disneyizacje i disneyfikacje a produkcja kulturalna. Spojrzenie z perspektywy kulturowej historii nowoczesności. Zagadnienia Rodzajów Literackich, 68(2), 13–24. https://doi.org/10.26485/ZRL/2025/68.2/1 Nowa publikacja do znalezienia tutaj: LINK Abstrakt Ten tekst ma na celu dostarczenie syntetycznego przeglądu zjawisk Disneyizacji i Disneyfikacji w kontekście przemian zachodzących w funkcjonowaniu światów sztuki w XX i XXI wieku. Autorzy […]
Muminki. Drzwi są zawsze otwarte. Z polskiej perspektywy
Moja kolejna nowa publikacja w albumie pełnym danych i wspaniałych i unikalnych ilustracji Niewidzialne dziecko i wyzwolenie, w: Muminki. Drzwi są zawsze otwarte. Z polskiej perspektywy, pod red. Marzeny Bomanowskiej, Muzeum Kinematografii w Łodzi, Łódź 2025, 227-233. The Invisible Child and Liberation, przeł. James West, in: The Moomins. The Door is Always Open. A Polish […]
Pink Floyd Wish You Were Here – pięćdziesiąt lat później
Album „Wish You Were Here” zespołu Pink Floyd, wydany pięćdziesiąt lat temu, stanowi hołd dla Syda Barretta i eksploruje temat nieobecności oraz tęsknoty. Mimo zmian w sposobie słuchania muzyki, pozostaje symbolem epoki, w której albumy koncepcyjne opowiadały spójne historie i łączyły głębię z emocjonalnością.
Kanonizacja kultury w Szwecji? Pippi jednak rządzi — choć w dziwnym czasami kontekście „latającego Jakuba”
Pippi jest, ale nie ma Abby. Jest „latający Jakub”, (zob. przepis na końcu tego tekstu) ale nie ma słynnego kwaszonego śledzia czy słynnych szwedzkich klopsików mięsnych, albo last but not least — fiki jako instytucji społecznej związanej z jedzeniem i piciem. Szwedzki kanon kultury — most czy mur?Jest! Po dwóch latach intensywnych prac specjalny komitet […]
Czy Muminki są zbyt kontrowersyjne? Bobek usunięty z wystawy Tove Jansson w Nowym Jorku
Wydawałoby się, że Tove Jansson, autorka Muminków, jest dziś postacią nie do ruszenia przez poprawność polityczną. Jej twórczość przez dekady uchodziła za bezpieczną przystań: pełną empatii, ironii, głębi egzystencjalnej i otwartości na różnorodność. A jednak latem 2025 roku w samym sercu Nowego Jorku wybuchła kontrowersja, która pokazuje, jak kruche potrafią być dziś granice kulturowej interpretacji. […]
Gothic Influences in Tove Jansson and Walt Disney’s Early Works
Artykuł bada wczesne wpływy Tove Jansson i Walta Disneya, koncentrując się na gotyckich oraz surrealistycznych elementach ich twórczości. Obaj twórcy, choć znani z dzieł dla dzieci, wprowadzają mroczne tematy, które przekształcają ich prace w złożone, wielowymiarowe dzieła w kulturze popularnej.
Prof. Jarosław Płuciennik 